Kennisbank

ROI en businesscase van digitalisering voor een CNC-bedrijf

Digitaliseren kost geld en tijd. Een businesscase laat zien of het zich terugbetaalt, en wanneer. Zo maak je er een voor machinemonitoring in een CNC-bedrijf, met een rekenvoorbeeld waarin alle aannames erbij staan.

Bijgewerkt: 13 oktober 2026

Waarom een businesscase

Een businesscase zet de kosten van een investering naast wat ze oplevert, en rekent uit hoelang het duurt voordat ze is terugverdiend. Voor een nieuwe CNC-machine doe je dat vanzelf. Voor software gebeurt het minder vaak, terwijl de vraag dezelfde is: krijg ik er meer voor terug dan ik uitgeef?

Bij machinemonitoring zit de opbrengst niet in de software zelf, maar in wat je met de gegevens doet. De businesscase beschrijft dus welke verliezen je wilt verkleinen en hoe je meet of dat lukt.

Stap 1: meet waar je nu staat

Zonder nulmeting is elke businesscase een gok. Leg per machine vast hoeveel uur ze gepland is, hoeveel uur ze echt draait, hoeveel tijd naar instellen en wisselen gaat en waarom ze stilstaat. In veel bedrijven bestaan die getallen alleen als schatting. Dan is de eerste stap een paar weken meten zonder iets te veranderen.

Stap 2: benoem de opbrengsten

Reken alleen met opbrengsten die je kunt meten en in geld kunt uitdrukken. Voor een CNC-bedrijf zijn dat meestal deze vier.

Teruggewonnen machine-uren

Stilstand die je ziet, kun je verkleinen: wachten op materiaal, op een programma of een vrijgave, een machine die na de pauze te laat start. Elk teruggewonnen uur is capaciteit die je al betaalt. Reken het om met je machine-uurtarief, maar alleen als je die extra uren ook kunt vullen.

Kortere insteltijd

Bij kleine series gaat veel machinetijd naar instellen. Gemeten insteltijden laten zien welke artikelen en NC-programma's het langst duren. Daar leveren SMED-maatregelen het meeste op: voorbereiden wat kan terwijl de machine nog draait.^[1] Elke bespaarde minuut instellen is een minuut extra productietijd.

Betere calculatie

Met gemeten tijden zie je welke artikelen steeds langer draaien dan gecalculeerd. Een betere prijs voor die artikelen, of een sneller proces, is directe marge. Hoe je dat aanpakt, staat in Nacalculatie in de verspaning.

Vermeden overuren en investeringen

Haal je meer uit de bestaande machines, dan kun je overuren of een extra dienst vermijden, of de aanschaf van een nieuwe machine uitstellen. Dit is vaak de grootste post, maar ook de meest onzekere. Reken er alleen mee als de capaciteit nu echt de grens is.

Wat je niet in geld uitdrukt

Minder administratie voor operators, sneller antwoord op de vraag wanneer een productieorder klaar is, minder rondlopen door de hal. Noem deze voordelen in de businesscase, maar reken er niet mee.

Stap 3: zet de kosten op een rij

• Licentie. Bij Smart Factory betaal je per machine per maand. De connector en de apps zijn gratis, en elk pakket heeft onbeperkt veel gebruikers.
• Hardware. De connector draait op een Windows-pc of server in je netwerk die altijd aan staat. Sensoren op de machine zijn niet nodig, een netwerkverbinding naar de besturing wel.
• Besturingsopties. Elke besturing wordt via haar eigen interface gelezen, bij Heidenhain bijvoorbeeld HEIDENHAIN DNC (optie 18). Ga na of die interface op je machines actief is.
• Eigen tijd. Iemand die het systeem leert kennen, de dagstart en de weekbespreking. Reken die uren mee.

Core bevat onder meer de live machinestatus, OEE- en bezettingsrapporten, tijdlijnen en het tellen van stuks. Premium voegt het Operator Panel, versiebeheer van NC-programma's en een API toe. Ultimate voegt de ERP-koppeling toe. De volledige vergelijking staat op Prijzen.

Rekenvoorbeeld

Alle getallen in dit voorbeeld zijn aannames. Vervang ze door je eigen cijfers.

• 10 CNC-machines in het pakket Premium: 590 euro per maand, 7.080 euro per jaar.
• Pc voor de connector en netwerkwerk: € 2.500 eenmalig.
• Eigen tijd in het eerste jaar: 100 uur tegen € 50 per uur.
• Machine-uurtarief: € 80.
• Effect: per machine 1 uur per week minder stilstand of insteltijd, 46 werkweken per jaar. Bij 80 geplande uren per week is dat iets meer dan 1 % van de geplande tijd.

De opbrengst is € 3.067 per maand. Daarmee zijn de kosten van het eerste jaar in bijna vijf maanden terugverdiend. Om quitte te spelen, moet je per machine ongeveer 24 minuten per week terugwinnen: 182 uur per jaar voor 10 machines.

Reken ook een voorzichtig scenario door. Kun je maar de helft van de teruggewonnen uren vullen, dan is de opbrengst € 18.400 en duurt het ongeveer negenenhalve maand. Zo zie je hoe gevoelig de businesscase is voor je aannames.

Stap 4: spreek af wanneer je meet

Leg vooraf vast wanneer je de businesscase naast de werkelijkheid legt, bijvoorbeeld na drie, zes en twaalf maanden. Gebruik dezelfde definities als bij de nulmeting: dezelfde geplande tijd en dezelfde machines. Anders meet je een andere definitie in plaats van een verbetering.

Veelgemaakte fouten

• Opbrengsten dubbel tellen. Een uur minder stilstand en een uur kortere insteltijd kunnen hetzelfde uur zijn.
• Teruggewonnen uren meetellen die je niet kunt vullen.
• Geen nulmeting. Dan weet je achteraf niet of er iets veranderd is.
• Alleen de licentie als kosten tellen en de eigen tijd vergeten.

Veelgestelde vragen

Over Smart Factory

Smart Factory leest actieve tijd, insteltijd, wisseltijd en stilstand rechtstreeks uit de CNC-besturing. Je betaalt per machine per maand, de connector en de apps zijn gratis. Meer hierover: Machinemonitoring voor CNC-machines en Prijzen.

Bronnen

1. Shigeo Shingo: A Revolution in Manufacturing. The SMED System. Productivity Press, 1985

Verder lezen